BONG VÕNG MẠC

Cập nhật lúc: 09:34 07/04/2018

Võng mạc là lớp mô thần kinh của mắt, nó hoạt động như một cuốn phim trong máy quay. Võng mạc có chức năng chuyển năng lượng ánh sáng thành xung động thần kinh và gửi thông tin ngược về não bộ qua những dây thần kinh thị giác, từ đó cho hình ảnh vật thể mà ta quan sát được.

I. Bong võng mạc (Retinal Detachment) là gì?

Bong võng mạc là khi võng mạc bị bong rời ra khỏi thành nhãn cầu. Nếu không điều trị sớm, bong võng mạc có thể dẫn đến mất thị lực một phần hay mất thị lực toàn phần.

II. Những ai có thể bị bong võng mạc?

♦ Những người có tiền sử chấn thương mắt, cận thị nặng, xuất huyết dịch kính võng mạc, bệnh võng mạc đái tháo đường, viêm màng bồ đào, viêm mạch máu võng mạc, khối u hắc- võng mạc… có nguy cơ bị bong võng mạc cao hơn những người bình thường.

♦ Các thoái hóa võng mạc chu biên gặp ở mọi người nhưng hay gặp ở mắt cận thị nặng (> 6 Diop). Trên các vùng thoái hóa võng mạc xuất hiện các lỗ thủng. Từ những lỗ thủng này, dịch trong buồng dịch kính sẽ luồn vào dưới võng mạc và gây ra bong võng mạc.

Những người > 60 tuổi: Có nguy cơ bong võng mạc do hiện tượng bong dịch kính sau, co kéo tạo vết rách ở võng mạc chu biên.

Chấn thương mắt có thể gây ra rách võng mạc do chấn động hoặc do hoại tử võng mạc chu biên

III. Các triệu chứng của bong võng mạc

♦ Hoàn toàn không đau, không đỏ nên bệnh nhân dễ chủ quan, bỏ sót bệnh trong giai đoạn đầu.

♦ Dấu hiệu sớm: ruồi bay, sợi tóc, màng mờ, chớp sáng, nhìn hình biến dạng, đường thẳng thành đường cong..

♦ Một vài trường hợp diễn tiến âm thầm, đa phần diễn tiến rất nhanh, cấp tính.

♦ Trường hợp nặng, người bệnh sẽ bị nhìn mờ một góc hoặc toàn bộ.

Các phương tiện chẩn đoán bong võng mạc:

♦ Soi đáy mắt với đồng tử dãn với hệ thống kính và sinh hiển vi.

♦ Siêu âm B.

♦ Chụp hình màu đáy mắt (FO) và chụp cắt lớp võng mạc (OCT).

IV. Các phương pháp điều trị bong võng mạc:

Nếu võng mạc bị rách nhưng việc bong chưa xảy ra, việc điều trị nhanh có thể ngăn ngừa sự xuất hiện của việc bong hoàn toàn. Ngay khi võng mạc bị bong, nó cần được điều trị bằng phẫu thuật.

Laser quang đông: Khi những vết rách mới ở võng mạc được tìm thấy cùng với một chút sự bong tróc võng mạc, các vết rách đôi khi sẽ được hàn gắn lại với ánh sáng Laser.

♦ Điều trị lạnh đông, điện đông: Là phương pháp điều trị gồm việc làm đông củng mạc ở phía sau vết rách võng mạc. Phương pháp này được thực hiện bằng cách kết hợp với phẫu thuật thắt củng mạc.

♦ Điều trị phẫu thuật:

Phẫu thuật thắt củng mạc: Phương pháp này để hỗ trợ võng mạc bong bằng cách dùng dây silicon quấn vòng ngoài thành mắt.

Cắt dịch kính: Phương pháp được chỉ định cho các trường hợp bong võng mạc phức tạp. Cắt dịch kính bao gồm loại bỏ pha lê dịch (một chất keo nằm trong hốc mắt), sau đó bơm đầy một chất khí hoặc dung dịch nhân tạo vào trong mắt.

V. Kết quả phẫu thuật

♦ Sau mổ thị lực có thể tăng hoặc như cũ hoặc giảm tuỳ theo thời gian bị bong và tình trạng bong nặng hay nhẹ. Nếu bong võng mạc chưa qua hoàng điểm, tức là vùng nhìn trung tâm của bệnh nhân chưa bị ảnh hưởng thì kết quả thị lực sẽ cao. Nếu đã bong qua hoàng điểm thì phục hồi tùy thuộc vào thời gian bong và các tổn thương phối hợp.

♦ Một số trường hợp do bệnh nặng nên cần phải mổ thêm một hoặc hai lần nữa và có khi phải sử dụng những loại thuốc đặc biệt bơm vào trong mắt để làm cho VM áp trở lại.

♦ Thị lực sẽ hồi phục trong vòng 6 tháng nếu ca phẫu thuật thành công.

♦ Nhìn chung, phát hiện và điều trị càng sớm sẽ càng tốt bởi khi võng mạc bị bong càng lâu thì khả năng phục hồi thị lực càng thấp. 

VI. Phòng ngừa

♦ Khi có triệu chứng ruồi bay hoặc có chớp sáng nên đến các cơ sở chuyên khoa mắt để khám ngay.

♦ Bệnh nhân bị cận thị nên khám mắt định kỳ 6 tháng một lần.

♦ Khi một mắt đã bị BVM thì phải kiểm tra mắt còn lại ngay để phát hiện sớm những tổn thương mới và dùng tia Laser để điều trị.

♦ Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo về suy giảm thị lực, đặc biệt nếu đang ở độ tuổi trên 30 – độ tuổi mắt đang bắt đầu bị lão hóa, hoặc một thành viên trong gia đình đã từng gặp những bệnh lý, tổn thương ở võng mạc, bạn đến khám để được các bác sĩ chuyên khoa mắt chẩn đoán kịp thời.