Các thương tổn mắt thường xảy ra
Một số chấn thương mắt thường gặp, chẳng hạn như những vết thương xuyên thủng do tai nạn, cần phải điều trị ngay lập tức hoặc phẫu thuật để ngăn chặn các tổn thương về mắt dẫn đến mất thị lực.
 Tuy nhiên, đối với các trầy xước nhỏ trên bề mặt, sau khi khám bác sĩ, bạn chỉ cần theo dõi đúng cách để đảm bảo rằng các biến chứng như nhiễm trùng mắt không xảy ra. Dưới đây là  những chỉ dẫn về các bước xử lý cần thiết khi xảy ra các chấn thương mắt thường gặp, đặc biệt nếu bạn đang ở trong một tình huống khẩn cấp. Luôn nhớ rằng các biện pháp bảo vệ như đeo kính bảo hộ, kính râm là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa chấn thương mắt và giữ được thị lực tốt và lâu dài.

Các thương tổn mắt thường xảy ra bao gồm:

Trầy xước mắt (xước giác mạc)

Trầy xước giác mạc có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân thường gặp nhất là do vô tình chọc tay vào mắt hoặc do dụi mắt liên tục khi gặp vật thể lạ (cát, bụi…). Trầy xước giác mạc khiến cho mắt rất nhạy cảm với ánh sáng và gây ra cảm giác khó chịu.

Nếu bạn đã biết tác nhân gây trầy xước, hãy nhanh chóng đến khám bác sĩ hoặc các trung tâm chăm sóc, cấp cứu để tìm ra phương pháp chữa trị kịp thời.Trầy xước cũng có thể làm cho mắt của bạn dễ bị nhiễm trùng bởi vi khuẩn hay nấm. Một số loại vi khuẩn và nấm có thể xâm nhập qua vết xước, gây ra các tổn thương nghiêm trọng rất nhanh, trong vòng 24 giờ, thậm chí có thể dẫn đến mù lòa. Điều này có nhiều khả năng xảy ra nếu như tác nhân gây trầy xước mắt là những vật thể cáu bẩn.

Những vết xước bắt nguồn từ móng tay trẻ em, cành cây… nhiều khi lại chính là nguyên nhân gây nên nhiễm trùng mắt.

Nếu bạn bị xước giác mạc, đừng nên dụi mắt và cũng không nên bịt mắt bị thương. Một số loại vi khuẩn thích nơi tối tăm, ấm áp để phát triển, miếng bịt mắt lúc này sẽ trở thành một môi trường lý tưởng để chúng tiếp tục sinh sôi. Đơn giản bạn chỉ cần nhắm mắt nhẹ hoặc băng hờ một lớp gạc mỏng. Đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt để được kiểm tra mắt bị thương.

Vật nhọn hay vật thể lạ đâm vào mắt

Nếu như có vật thể lạ như kim loại hay móc cần câu đâm vào mắt bạn, hãy đến ngay các trạm y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Bạn có thể gây tổn thương nhiều hơn cho mắt nếu như cứ cố gắng tự lấy vật đó hoặc dụi mắt. Nếu có thể, nên băng hờ mắt để bảo vệ tạm thời rồi sau đó tìm sự trợ giúp.

Mắt bạn đôi lúc cũng có thể còn sót lại những mảnh sắc, nhỏ nằm trên giác mạc nhưng chưa đâm sâu vào trong mắt. Những mảnh vụn kim loại này có thể nhanh chóng rỉ sét và để lại sẹo. Các mảnh vỡ đó nên được bác sĩ gắp bỏ càng sớm càng tốt.

Hóa chất bắn vào mắt

Bị bắn hoặc văng các chất lỏng khác vào mắt có thể vô cùng đáng sợ. Có một số chất làm mắt nóng, rát, cay xè, tưởng là nguy hiểm nhưng chưa chắc đã gây hại về lâu dài, trong khi nhiều chất khác mặc dù ít gây cảm giác khó chịu, nhưng lại làm tổn thương mắt nghiêm trọng. Bản chất của các hóa gây dẫn đến các hậu quả khác nhau, chẳng hạn như:

  • Axit: Theo nguyên tắc chung, axit gây đỏ mắt và làm bỏng rát nhưng có thể được rửa ra khá dễ dàng.
  • Kiềm: Kiềm hoặc các dung dịch có gốc kiềm là những chất gây hậu quả nghiêm trọng hơn, mặc dù nhìn qua thì không có biểu hiện như vậy bởi chúng không gây đau đớn hay đỏ mắt ngay lập tức như axit. Một số ví dụ về kiềm là nước tẩy rửa bồn cầu, nước tẩy rửa lò nướng, thậm chí cả bụi phấn.

Bỏng mắt do hóa chất thường xảy ra khi các dung dịch này văng vào mắt. Tuy nhiên hóa chất cũng có thể từ tay lọt vào mắt khi dụi mắt, từ các bình keo xịt tóc hoặc các loại bình hóa chất dạng phun sương.

Khi bị bắn hoá chất vào mắt, bạn phải cúi đầu dưới vòi nước ấm và nghiêng mặt sang một bên trong khoảng 15 phút, cố gắng mở bên mắt bị thương để cho nước chảy nhẹ nhàng qua. Sau khi sơ cứu, nhanh chóng gọi điện cho bác sĩ để biết bước xử lý tiếp theo (Lưu ý: Cần mô tả chính xác tình huống sự việc và tên hóa chất).

Trong trường hợp mắt bạn đỏ hoặc mờ quá mức, hãy nhanh chóng đến khám mắt ở cơ sở y tế gần nhất để được điều trị đúng cách. Bạn có thể chườm đá lên mắt nhưng tuyệt đối không được dụi.

Tùy thuộc vào các loại hóa chất khác nhau mà ảnh hưởng của hóa chất gây tổn thương mắt có thể từ không đáng kể tới chấn thương mắt nghiêm trọng và thậm chí là mù lòa.

Mắt sưng bầm

Mắt sưng, bầm tím là kết quả của việc mắt bị va chạm với một vật khác, ví dụ khi bị một quả bóng đang bay nhanh đập vào mắt. Túi chườm đá là phương pháp làm giảm đau và sưng hiệu quả nhất.

Quanh mắt bạn lúc này sẽ xuất hiện những vết bầm tím thông thường, nhưng nếu cẩn thận hơn, bạn nên đến gặp bác sĩ để chắc chắn rằng không bị tổn bên trong mắt.

Xuất huyết dưới kết mạc (chảy máu mắt)

Bề ngoài, tổn thương này có vẻ nghiêm trọng hơn thực tế. Xuất huyết dưới kết mạc là rỉ máu từ một hoặc nhiều mạch máu bị vỡ nằm giữa lớp củng mạc và kết mạc.

Bề ngoài, tổn thương này có vẻ nghiêm trọng hơn thực tế. Xuất huyết dưới kết mạc là rỉ máu từ một hoặc nhiều mạch máu bị vỡ nằm giữa lớp củng mạc và kết mạc.

Xuất huyết dưới kết mạc là hiện tượng khá phổ biến và rất dễ xảy ra kể cả sau những chấn thương nhỏ nhất. Máu có thể chỉ giới hạn trong một vùng nhỏ hoặc cũng có thể loang trên khắp bề mặt, khiến cho mắt trở nên đỏ rực. 

Xuất huyết dưới kết mạc thường không đau, không gây mất thị lực tạm thời hay vĩnh viễn và cũng không cần phải điều trị. Sau vài tuần, máu sẽ tan, mắt trở lại như bình thường.

Viêm mống mắt do chấn thương

Viêm mống mắt là viêm phần màu nâu đen của mắt - phần bao quanh đồng tử (mống mắt), xảy ra sau khi bị chấn thương mắt. Mống mắt bị viêm là do vô tình bị đâm xuyên bởi các vật nhọn, hay sau khi bị chấn thương bởi các vật tù như nắm tay hoặc quả bóng.

Viêm mống mắt cần phải điều trị. Nhưng dù được điều trị, mắt vẫn có nguy cơ giảm thị lực vĩnh viễn.

Xuất huyết tiền phòng và gãy sàn hốc mắt

Xuất huyết tiền phòng là hiện tượng chảy máu trong tiền phòng mắt (khoảng trống giữa giác mạc và mống mắt). Hiện tượng gãy sàn hốc mắt là hiện tượng xương mặt bị nứt, gãy quanh vùng mắt.

Xuất huyết tiền phòng và gãy sàn hốc mắt là hai chấn thương mắt khá nghiêm trọng và cần được cấp cứu kịp thời. Nguyên nhân của loại chấn thương này là do một lực rất mạnh đập vào mắt hoặc mặt, ví dụ bị các vật tù, cứng như gậy bóng chày, gậy khúc côn cầu, bóng đánh trúng hoặc bị đá vào mặt.

Các bước cần làm trong trường hợp chấn thương mắt

Nếu bạn gặp phải bất kỳ chấn thương mắt nào, hãy đi khám bác sĩ để được tư vấn.
Trong một số tình huống nghiêm trọng như mắt bị vật nhọn đâm vào hoặc mắt bị long ra khỏi hốc mắt, cần khẩn cấp đến bệnh viện gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Nếu bạn đang sử dụng kính tiếp xúc, cần báo với bác sĩ để được hướng dẫn và xử trí đúng cách. Tùy thuộc loại chấn thương, bác sĩ có thể yêu cầu bạn rửa mắt bằng nước sạch hoặc dung dịch nước muối. Những trường hợp nặng, bạn có thể cần phẫu thuật.

Hãy xem như tất cả các chấn thương mắt đều thuộc loại cấp cứu, đừng ngần ngại liên hệ với bác sĩ mắt khi bị chấn thương. Hãy nhớ rằng, bạn chỉ có một 

BS. TRẦN HẢI YẾN 

Tin đã đưa
  • Hãy bảo vệ đôi mắt trong sinh hoạt và lao động hằng ngày ( 05/11/2015 )
  • 12083519
    7680